Yetenek ve Ukrayna: Shakhtar ve Dynamo Dışı 12 Ukraynalı Wonderkid

Yetenek ve Ukrayna. Bu iki kelimeyi bir arada gören birçok insanın kafasından oluşan tek şey büyük olasılıkla Shakhtar veya Dynamo’nun kadrosundaki genç isimler olacaktır. Ancak Ukrayna futbolu sadece bu iki kulüpten ibaret değil ve diğer kulüplerinde – bir Shakhtar veya Dynamo olamasalarda – kendi ölçülerinde bir yetenek havuzları var.

Geçtiğimiz sezon Ukrayna Futbol Federasyonu (UAF) lig devam etmekte iken bu sezonu etkileyecek bir karar aldı. Tıpkı ülkemizde olduğu gibi U – 21 ligi Ukrayna’da da kaldırıldı. Bu uygulamadaki temel amaç özellikle çok dar olan yerli havuzunu genişletebilmek ve 20 ya da 21 yaşındaki oyuncuları profesyonel seviyeye atmaktı. Bu sebepten ötürü kulüplere rezerv takım kurarak alt ligde mücadele etme hakkı tanındı. Bu uygulama pek rağbet görmedi desek yanlış olmaz çünkü halihazırda bazı kulüpler zaten alt lig takımlarını yetiştirici takım olarak kullanıyor, dahası Shakhtar ve Dynamo dışında birkaç kulüp harici birçok takım zaten prosedürü tamamlamak adına altyapı liglerine takım gönderiyor.

Her şeye rağmen bu sezon birçok genç isim için Premier Liha, yeteneklerini göstermek adına dikkat çekici bir deneyim olmaya aday. Temmuz sonu itibariyle Ukrayna’da başlayacak yeni sezon öncesi patlama yapabilecek bazı isimler sezon öncesi hayli heyecan uyandırıyor. İşte karşınızda Shakhtar veya Dynamo dışında başka takımlarda oynayan ve çıkış yapmaya aday 12 Ukraynalı genç isim…

 

Daniil Alefirenko / 2000 / Zorya Luhansk / Forvet

C:\Users\Acer\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\201533736_4172477386132494_7703548696817897643_n.jpg

Daniil, Ukrayna’nın güçlü altyapılarından Metalist altyapısının bir ürünü. 2017 yazında henüz 17 yaşındayken kendini Zorya U19 takımında bulan Daniil, burada geçirdiği 1 yıllık maceranın ardından dikkatleri üzerini çekerek teknik ekibin onayıyla U21 takımına dahil edildi ve ilk sezonunda 31 maçta 5 gole imza attı. Geçtiğimiz sezonun son haftalarında ise Zorya A takımı ile çalışmaya başladı, hatta ligin son haftasında Oleksandria ile oynanan maçta takımının galibiyet golüne imza atarak A takımı kariyerinde sifahını yaptı.

Peki Alefirenko ne vadediyor? Bu soru biraz Zorya’nın oyun sistemiyle alakalı. Daniil ortalama denebilecek bir bitiriciliğe sahip olmakla birlikte Zorya’nın diamond 4-4-2’si için çok kritik öneme sahip yardımcı forvet (second striker) rolünü iyi üstlenen bir oyuncu. Ukrayna U21 ile Türkiye U21 Milli Takımı’nın Haziran ayında oynadığı ve 1 – 1 sona eren maçta da aslında Alefirenko bu görevin kendisi için en uygun pozisyon olarak sahada oturacağını bize izleme şansı verdi, çünkü Alefirenko oyundan çıktıktan sonra Ukrayna, Türkiye kalesine neredeyse şut bile çekemedi. Zorya’nın hücum rotasyonu hayli zengin olsa da Alefirenko, önündeki oyuncuların transferleri ile kendini bir anda ilk 11’de bulabilir. Oyuncu Zorya’nın da gelecek planlamasında yer edinmiş olmalı ki oyuncuyla Haziran ayında 3 yıllık yeni bir kontrat imzalandı…

 

Maksym Khlan / 2003 / Zorya Luhansk / Sağ Kanat

C:\Users\Acer\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\425328.jpg

Dağılan Karpaty altyapısı deyim yerindeyse yağmalanırken Zorya bu kargaşadan yaklaşık 70.000 Dolar karşılığında çok değerli bir elmas çıkardı desek yanlış olmaz. Kariyerine Lviv şehrinin futbol okullarından UFK Lviv’de başlayan ve daha sonrasında Karpaty’de U19 kategorisinde henüz 16 yaşındayken süre alan Khlan, geçtiğmiz sezon devre arasında 3. Lig’in bonservis rekorunu kırarak Zorya altyapısına dahil olmuştu.

Khlan, Ukrayna’nın 2003 jenerasyonu için Ocheretko ve Voloshyn ile birlikte en çok heyecan uyandıran 3 hücumcu isimden biri. Ukrayna futbolundaki çizgiye basmayı seven tipik kanatların aksine Khlan dar alanda iyi paslaşmalarla hızlı adam geçebilen, topla uyumu yüksek ve zaman zaman bir on numaraya bürünen bir yetenek. Özellikle hızı en büyük avantajı, rakipleri ne olduğunu anlamadan çok kısa sürede rüzgarıyla tozu dumana katıyor ve oyunu rakip kaleye yığabiliyor. Savunmaların çok dar alanlara kilitlendiği güncel futbolda Khlan gibi isimler çok fayda sağlayacak hissi veriyor. Henüz 18 yaşında olması sebebiyle bu sezonu U19 liginde geçirmesi muhtemel ancak teknik direktör Skrypnyk ona değer verdiğini göstermek için oyuncuyu yaz hazırlık kampı kadrosuna dahil etti ve hazırlık maçlarında ciddi süreler verdi. Lig – Avrupa – Kupa üçlemesinde Skrypnyk, eğer elinde oyuncu kalmazsa genç takımda her an mücadeleye hazır bir yeteneğin Zorya oyuncusu olduğunun şimdiden farkında…

 

Anton Salabai / 2002 / Kolos Kovalivka / On Numara – Forvet

Geçtiğimiz yaz Ukrayna medyasına düşen bir haberde, Kolos’un 3 genç oyuncusu ile 2,5 yıllık yeni sözleşmeler imzaladığı yazılıyordu. Bu üç oyuncu içinde en dikkat çekici isim ise şüphesiz Kolos’un 2002’li genç hücumcusu Salabai’dan başkası değildi. Salabai, Kyiv’in gölgede kalmış Premier Liha ekibi Kolos altyapısında ilk ciddi deneyimini 2 sezon önce henüz 17 yaşında iken Kolos U19 ve U21 takımlarında oynamaya başlayarak yaşamış ve geçtiğimiz sezon Kolos U21 takımı ile 24 maçta süre almayı başarmıştı. Salabai, bu 24 maçta 9 gole imza atarak dikkatleri üzerine çekerek teknik direktör Ruslan Kostyshyn tarafından yeni sezon öncesi hazırlık kampına dahil edildi.

Salabai çok muhteşem olarak nitelendirilebilecek bir yetenek değil ve büyük olasılıkla kariyerinde böyle bir seviyeye asla ulaşamayacak. Ne var ki Kolos’un oyun formasyonu adına Salabai bir yetenekten daha fazlası. Teknik direktör Kostyshyn’in 4-2-3-1’nde savunmanın önüne iki defansif liberonun konulması, forvet arkası oyuncunun tipik bir 10 numaradan daha fazla şeyler yapmasını gerektiriyor. Diğer bir deyişle, Kolos daha Taliscavari skor yapma yeteneği olan ofansif orta sahalara göbekten bağlı ve Kolos’un elindeki bu profile tek uygun isim geçtiğimiz sezonu 5 gol 2 asist ile kapatan Denys Kostyshyn. Kolos, 3. sezonuna girdiği Premier Liha macerasında ilk kez Denys’i yedekleyecek bir isim bulmayı başarmış görünüyor. Salabai hiçbir zaman Talisca seviyesinde olamayacak ama Kolos ondan kendi Talisca’sını üretme şansına sahip…

 

Pavlo Isenko / 2003 / Vorskla Poltava / Kaleci

Isenko henüz 18 yaşını geçmemesine karşın çok büyük deneyimler kazanmış ve prömiyerini yapmış bir oyuncu. Vorskla ile as takımda oynadığı ilk maçta, Mariupol’ün 3 penaltısını kurtararak takımını Ukrayna Kupası finaline taşımış olması ününü Türk medyasına kadar getirmişti. Isenko, geçtiğimiz sezonu genel olarak Vorskla U21 takımında geçirdi ve süre aldığı 17 maçta kalesinde 25 gol gördü 3 kez ise kalesini gole kapatmayı başardı. Diğer taraftan U19 liginde oynadığı 11 maçta ise sadece 8 gol yiyen kaleci, bu 11 maçın 5’nde ise gol izni vermedi.

Isenko’nun en belirgin özelliği kedi gibi desek abartmayacağımız refleksleri. Özellikle yakın mesafede gelen şutları kurtarmada belirgin bir yeteneği olan genç kaleci, pozisyon takibini çok iyi yapıyor. Dönen toplarda 2. hatta 3. denemeleri de sezebilen ve bunları dar alanda iyi çıkarabilen genç oyuncu, antrenörlerinin ifadesiyle ‘Vorskla’nın en potansiyelli kalecisi.’ Son dönemde altyapısından çıkardığı yetenekler sayesinde kaliteli bir kaleci rotasyonuna sahip olan Vorskla için bu ayrıca bir sorun. Riznyk’in 2 sezondur iyi performansı ve yedek kaleci Tkachenko’nun gitmemesi Isenko’dan bir yaş büyük 2002’li Fesyun’un Kolos’a transfer olmasıyla sonuçlanmıştı. Isenko şimdilik 3. Kaleci konumunda, ne var ki eğer Vorskla iyi bir planlama yapamazsa Isenko’da tıpkı Fesyun gibi yuvadan uçabilir. Bu senaryo gerçekleşirse Vorskla, çok değerli bir yeteneği elinden kaybetmiş olacak…

 

Artem Chelyadin / 1999 / Vorskla Poltava / Ön Libero

Chelyadin için keşfedilmemiş bir potansiyel demek yanlış olur. Chelyadin son 2 sezonda almaya başladığı süreler ile zaten Vorskla’nın rotasyonunda yer edinen bir oyuncu olmaya başlamıştı ancak hala tam olarak potansiyelini gösterebilmiş bir isim değil.

Kariyerine Skala’da başlayan ve hatta 2. Lig’de 17 yaşında iken 13 maça çıkan Chelyadin (Çelyadin diye okunuyor), kısa sürede Vorskla’nın dikkatini çekmiş ve 2018 – 2019 sezonu başında Vorskla altyapısına dahil olmuştu. Özellikle Yuri Maximov’un gelişi onun kariyerinde inanılmaz bir dönüm oldu. Maximov, oyuncuyu 2019 – 2020 sezonunun son haftalarında ilk 11’de oynatmaya başlattı ve Chelyadin geçtiğimiz sezon rotasyon oyuncusu olarak neredeyse her maçta süre aldı.

Puclin – Sklyar ikilisi Maximov’un favori libero tandemi olmaya devam etse de Chelyadin, her maç üstüne koya koya geliyor. Altyapıda daha hücumcu bir orta saha profili iken Maximov, onun kesici yönünü daha sivriltmeyi ve uzun yıllar boyunca takıma hizmet verecek bir oyuncu yaratmayı amaçlıyor. Bunda ne denli başarılı olacağını zaman gösterecek…

 

Illia Shevtsov / 2000 / Desna / Forvet

Shevtsov’un erken dönem futbol dönemi hayli ilginç. Krystal Kherson çıkışlı bir oyuncu olan Shevtsov, Shakhtar tarafından beğenilerek Shakhtar Akademisi’ne dahil ediliyor. U19 takımına yükseldikten sonra istenen seviyede olmadığı düşünülerek önce Krystal’e kiralanıyor, sonrasında ise Desna U21 takımına bonservissiz transfer oluyor. Kendini gösterdiği yer ise 2 sezon önce Desna U21 takımıyla çıktığı 13 maçta attığı 13 gol. Geçtiğimiz sezon as takıma yükselen Shevtsov, ligin iki devresini geçirdiği iki farklı kulüpte (2. devre Inhulets’e kiralandı) 339 dakika süre alırken bu süre içinde 3 gol 1 asistlik performans gösterdi.

Shevtsov bir Shakhtar forveti olacak kadar yetenekli değil ama Ukrayna ölçeğinde kalburüstü olabilecek bir forvetin sahip olması gereken tüm becerilere sahip. Fırsatçı, doğru yerde doğru zamanda bulunabiliyor ve en önemlisi topla hareket becerisi yüksek. Kadrosunda Budkivskyi ve Dehtyarov gibi iki statik forvete sahip olan bir takım için bambaşka bir forvet profili. Desna’nın büyük ölçüde bütçesini kısacağı bir sezonda Shevtsov rotasyonda yer alma şansına sahip olacak. Kim bilir, Belçika’ya giden ve takımına 1.5 Milyon Euro kazandıran Filippov gibi o da iyi bir performansın ardından kendini Batı Avrupa’da bulabilir…

 

Yevheni Belych / 2001 / Desna / On Numara

Tesadüf müdür bilinmez bu yazıyı yazdığım günlerde Desna, sosyal medya aracılığı ile Belych ile yapılan bir röportajı paylaşmış ve bir anlamda Belych’in as takımda yer alacağını dolaylı olarak ilan etmişti. Oyuncu üretme anlamında hayli kısır bir bölge olan Chernihiv için uzun yıllar sonra as takıma çıkabilen ilk isim sanırım Belych. Kariyerine Chernihiv’de sokak aralarında oynadığı maçlar ile başlayan genç orta saha burada Desnalı antrenörlerin dikkatini çekmiş ve Desna altyapısına dahil olmuştu.

Desna U19 ile geçirdiği bir sezonun ardından oyuncu geçtiğimiz sezon U21 takımında süre almaya başladı ve çıktığı 12 maçta 1 gol 6 asistlik bir performansa imza attı. Devre arası 3. Lig ekiplerinen Dinaz’a kiralanan genç orta saha burada 6 numaraya çekilmesinin etkisiyle 1 asistlik performans gösterdi. Oyuncu bu yaz Desna A takımına yükselirken, kadrosu ciddi ölçüde küçülen Desna’da kendini bir anda orta saha rotasyonunun bir parçası olarak buldu.

Belych izleyicilere absürt bir top tekniği vaadediyor. Özellikle sağ ayağıyla kullandığı tüm duran toplar ya gol oluyor ya da pozisyonla sonuçlanıyor. Birkaç ismi dışında fiyasko olarak nitelenebilecek ve koca sezonda sadece 3 galibiyet alan Desna U21’in geçtiğimiz sezon attığı 23 golden 7’sinde onun imzası var ve bu katkıların hepsi duran toplardan gelme. Topsuz oyunda zaman zaman kaybolması ve ikili mücadelelerde ciddi problemler yaşaması oyuncunun en büyük handikapları olarak göze çarpsa da, uzun toplardaki olağan üstü tekniği Desna’nın bu sezon duran toplarda çok işine yarayacak cinsten…

 

Yehor Yarmoliuk / 2004 / Dnipro / On Numara

Yarmoliuk esasında sadece Ukrayna’nın değil, Doğu Bloku’nun son birkaç sene içinde çıkardığı en potansiyelli yeteneklerden. Tüm kariyerini Dnipro’da geçiren Yarmoliuk, henüz 16 yaşında iken Dnipro ile Premier Liha’da süre alma şansı yakaladı. Bu başarının üzerine sadece 1 sezon sonra rotasyonda ciddi pay sahibi olmaya başladı ve geçtiğimiz sezon Dnipro A takımı ile 288 dakika süre almaya başladı.

Yarmoliuk tanımlanacak bir yetenek değil, izlenerek öğrenecek bir yetenek. Hücumda hem kanat hem forvet arkası pozisyonunda oynayabilen Yarmoliuk, dar alanda rakiplerini çok kolay ekarte edebilen saha görüşü mükemmel bir isim. Henüz 17 yaşında Dnipro U21 takımı ile oynadığı maçlarda attığı no – look paslar, top sürmedeki ve pas oyunundaki becerisi, çalım yeteneği, fizik gücünü kullanabilmesi en belirgin özellikleri olarak göze çarpıyor. Yazılanlarını okuduğunuzda ‘Messi mi lan bu?’ diyenleriniz olacaktır. Evet, Dnipro kendi Messi’sini Verkhnedneprovsk’ta doğan bir çocukta buldu diyebiliriz…

 

Anton Baidal / 2000 / Mariupol / Sol Kanat

Mariupol son yıllarda Shakhtar’ın genç isimlerini yolladığı bir yetiştirici kulüp imajı edinmiş olsa da bu Azovluların topyekün işi Shakhtar’a bıraktığı anlamına gelmiyor. Baidal da bu önermenin güzel bir kanıtı gibi. Kariyerine o zamanki ismiyle Ilyichivets Mariupol takımının alt yaş kategorisinde başlayan genç sol kanat, ilk kez kendini 16 yaşında iken Mariupol U19 takımında gösteme fırsatı buldu. Burada gösterdiği performansla geçtiğimiz sezon U21 takımına yükseldi ve attığı 17 gol ile Dynamo’lu Vanat’ın ardından U21 Ligi gol krallığı yarışını 2. sırada tamamladı.

Baidal’ın potanselini anlamak için, Thomas Müller’in son dönemde ortaya attığı yeni bir tanımı hatırlamak gerek: Raumdeuter. Diğer bir ifade ile boş alanı arayan, topsuz koşuları ile rakibi bozan. Baidal çoğu zaman topla ilişkisi zayıf, tempo anlamında soru işareti bırakan bir hücumcu olsa da doğru zamanda doğru noktaya yaptığı koşuları, kanatta yaptığı bindirmelerle rakip okuyuncuları ikilemde bırakması en önemli avantajları olarak göze çarpıyor. Oyundan zaman zaman kopuşları, bireyselliği ve savrukluğu handikap olarak tabloya yazılsa da Baidal’ın oyun aklı ve pozisyon bilgisi bu eksikleri biraz çalışma ile makyajlayabilecek düzeyde. Ama önce artık as takıma yükselmesi ve süre alması gerek…

 

Denys Ustymenko / 1999 / Oleksandria / Forvet

Denys, geçmişte Ukrayna’nın orta ölçekli altyapılarında birine sahip olan Metalurh Donetsk’te futbola adımını atmış ve burada oynadığı 43 maçta attığı 24 golle dikkatleri üstüne çekmiş bir isim. Metalurh’un ligden çekilmesini ardından Stal altyapısına geçen forvet, Stal’ın da tarihe karışması sonrası Oleksandria altyapısına bonservisiyle 2018 yazında dahil olmuştu. Oleksandria altyapısında U19 ve U21 düzeyinde mücadele eden Ustymenko son 3 sezonda çıktığı 37 maçta 2372 dakika süre aldı ve 16 gol atma başarısı gösterdi. Oyuncu, bu sezon başı takımdan ayrılan teknik direktör Volodmyr Sharan tarafından 2 sezon önce as takıma çıkarıldı ve geçtiğimiz sezon lig + kupada 637 dakika süre alırken 2 gol 1 asistlik bir performans sergiledi.

Ustymenko, Oleksandria’nın oyun formasyonuna en fazla uyabilecek isim. 1.85’lik boyu ile hava toplarında hakim bir profil olarak karşımıza çıkan Denys, bitiricilik açısından bana Cenk Tosun’u andırıyor. Çok becerikli, size herşeyi sunabilecek bir hücumcu hiçbir zaman olmayacak ama doğru pozisyonu bulduğu anda da topu kaleye yollamayı bilen bir oyuncu profili karşımıza çıkacak, ki bu sezon attığı iki golde de doğru yerde doğru hamleyi yaparak sonuca ulaşmıştı. Oleksandria’nın öz kaynaklarına daha çok değer verdiği bu sezonda fiziksel özellikleri ve oyuncu nitelikleriyle artık aradığı çıkışı yapacağına inanıyorum. Yoksa kariyeri yokuş aşağı gitmeye başlayabilir…

 

Rostyslav Lyakh / 2000 / Rukh Lviv / Sol Bek

Lyakh (okunuşu Liyah), tıpkı Khlan gibi dağılan Karpaty Akademisi’nin bir ganimeti. Kariyerine UFK Lviv’de başlayan oyuncu, daha sonrasında Karpaty Lviv U19 ve U21 takımlarında ciddi süreler alırken Karpaty’de yaşanan mali kriz sonrası teknik direktör Roman Sanzhar tarafından A takıma monte edilmişti. Karpaty bugün 3. Ligden düşmüş bir takım olsa da Lyakh yoluna devam ederek kendini Karpaty Lviv’e alternatif olarak kurulan Karpaty Halych’te bulmuştu.

Geçtiğimiz sezon devre arasında Rukh Lviv, iki genç isimle 5’er yıllık sözleşme imzalandığını açıklarken bunlardan biri Lyakh diğeri de Oleksii Sych’ten başkası değildi. Lyakh’ın en önemli avantajı joker oyuncu olması denebilir. İki ayağını da kullanabilmesi sayesinde kariyerine sol kanat olarak başlayan oyuncu, Karpaty Lviv’de sol beke çekilirken Karpaty Halych’te iki kanadın hem açık hem de bek pozisyonlarında oynama şansı bulmuştu. Bir anlamda şu birkaç yıllık profesyonel futbol yaşamında kanat çizgilerinde oynamadığı yer kalmadı desek yanlış olmaz. Düşmeyen temposu, atikliği ve top tekniği en önemli artıları olarak göze çarpıyor, eğer biraz daha deneyim kazanabilirse Kukharevych’ten sonra Rukh’un ikinci ihracı Lyakh olacak…

 

Maksim Bragaru / 2002 / Chernemorets Odesa / Sağ Kanat

Gelelim listemizin son ve en bilinmez ismine…

Henüz 18 yaşına yeni giren bir oyuncu için yaklaşık 40 maç süre almak– eğer büyük bir yetenek değilse – çok sık görülebilen bir durum değil. Ama Bragaru Ukrayna ölçeğinde büyük bir yetenek ve tam anlamıyla Odesa kadrosuna dahil olduğu günden beridir neden süre aldığını her maçta yetenekleriyle bize kanıtlıyor.

Ukrayna’da Shakhtar ve Dynamo’nun devasa ölçütteki altyapıları bir tarafa Odesa’da her sezon akademisinden belli başlı yetenekleri piyasaya süren ülke içi iyi yetenek havuzuna sahip bir kulüp. Son dönemde bu akademiden çıkan en değerli isim Zorya Luhansk’a transfer olan Vyacheslav Kabaev’di. Bragaru, yetenekleri ve potansiyelleriyle onun tahtını yerinden etmeye şimdiden hazır.

Chernemorets Odesa altyapısında başlayan kariyeri, teknik ekibin onu beğenerek önce takımın rezerv ekibiyle 3. Lig’de oynaması daha sonrasında ise 2019 – 2020 sezonun 2. yarısında as takıma alınmasıyla devam etmişti. İlk as takım macerasında 15 maçta 2 gol 2 asistlik performans gösteren Bragaru, asıl patlamayı geçtiğimiz sezon 23 maçta 4 gol 3 asistlik performansı ile yapmayı başardı. Hem Chernemorets 2 sezon önce küme düştüğü Premier Liha’ya yükselme başarısı gösterdi hem de Bragaru yeteneklerinin bir kısmını seyirciyle buluşturdu.

Bragaru’yu en basit tabirle özetlemek gerekirse ligin en kadife bilekli oyuncularından biri. Dar alanda top kontrolü ve adam eksiltme yeteneği, çizgiye basan bir kanat olmaktan öte her daim ceza sahasında takımına +1 kişi katmaya hazır oluşu, şut tehditi, ilk top kontrolü ve pas oyununa yatkınlığı en belirgin özellikleri olarak göze çarpıyor. Ukrayna Ligi’nin sert iklimine uyması için fiziğini bir miktar geliştirmesi şart ama şu anki hali bile onu tıpkı Dynamo Moskova’lı Arsen Zakaryan gibi 1 sezonda Batı Avrupa’ya ihraç edebilir

 

Hasan Kara

Molchat Doma dinliyor, Doğu Bloku ve alt ligler hakkında yazıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir