İngiltere’nin Oyun Kurulumu: Derin Bekler

Top Maguire’a geliyor, Maguire Stones’a veriyor, Stones Pickford’a dönüyor ve BAM! Bu senaryoyu turnuva boyunca sıkça izledik. İngilizler uzun topları çok sık kullandılar. Fakat Southgate’in uzun top dışında oyun kurulumunda kullandığı bir plan daha vardı: Derin Bekler…

Euro 2020’nin finalisti İngiltere, oyun kurulumunda uzun topları -üst seviye takımlarda gördüklerimizin aksine- çok fazla kullandı. Üstelik bunlar zorlama uzun toplar değildi. Pickford birçok kez kısa pas opsiyonu varken uzun toplar denedi. Bu durum elbette istatistiklere de yansımış durumda. FBref.com verilerine göre Pickford 137 uzun top ile turnuvanın açık ara en fazla uzun top kullanan kalecisi oldu. İngiliz kaleci maç başına 19.5 uzun top ile de turnuvanın maç başına en çok uzun top kullanan 4. kalecisi. Fakat İngiltere’nin oyun kurulumundaki tek planının uzun top olduğunu söylemek de doğru olmaz.

İngilizler geriden kısa paslarla oyun kurulumunu da sıkça kullandılar. Bu Southgate’in bir çeşitlilik oluşturma planıydı. Southgate, oyuncularından rakibin pres şemasına göre oyun kurmalarını istiyordu. Yani hangi durumlarda uzun veya kısa pas kullanılacağı saha içindeki oyuncuların karar mekanizmalarına bırakılmıştı. Hırvatistan maçında Stones ve Pickford, Pickford’un gönderdiği bir uzun toptan sonra, saha içinde tartışmışlardı. Basın toplantısında Southgate’e bu konu soruldu. Southgate oyun kurulumu ile ilgili şöyle konuştu:

Bir kulüp takımındaki gibi kale vuruşlarından oynama kalıpları üzerinde çalışmak için fazla zamanımız yok… Bu adamlar bu kararları verebilir. Rakibin nasıl baskı yaptığına dair olası kalıpları veriyoruz… Üst düzey rakiplere karşı çeşitlilik önemlidir.

Bu çeşitliliğin içinde İngiltere kısa pas opsiyonlarını da kullandı elbette. Fakat İngiltere bu kısa pas opsiyonlarını da kendi oyununa uygun bir şekilde uyarlamıştı. Oyun kurulumunda İngiltere’nin bekleri daha geride konumlanıyordu.

İleride Konumlanan Bekler

Defansif orta saha oyuncusunun iki stoperin arasına girdiği bek oyuncularının da ileri çıktığı “La Salida Lavolpiana” olarak da adlandırılan oyun kurulum düzeni, özellikle 2010’lu yıllara damga vurdu. Bu düzeni günümüzde de kullanan takımlar var. Fakat bu oyun kurulum düzenine karşı birçok savunma organizasyonu da geliştirilmiş durumda. Bir örnek vermek gerekirse:

İngiltere'nin Oyun Kurulumu: Derin Bekler - Dislokasyon.com
Defansif orta saha oyuncusu stoperlerle birlikte 3’lü bir hat oluşturuyor. Bek oyuncuları da ileride konumlanmış durumda. Bu sırada rakip takım da merkezde yoğunlaşmış bir 4-3-3 ile savunma yapıyor. Rakip ileride konumlanan bek oyuncularının topu almalarına izin veriyor. Fakat elbette burada bir plan var.
İngiltere'nin Oyun Kurulumu: Derin Bekler - Dislokasyon.com
Savunan takım topun bek oyuncularına gelişini bir “pres tetikleyicisi” olarak kullanıyor. Top sağ beke geldiğinde Mavi Takım topun etrafında kompakt bir alan oluşturuyor. Topa sahip olan bek oyuncusunun -geri pas opsiyonu dahil- tüm opsiyonları kapatılmış durumda.

Topa sahip olan bek oyuncusunun taç çizgisine doğru yönlendirildiği başka savunma organizasyonları da var. Oyun kurulumunda beklerini de kullanmak isteyen takımlar da farklı yapılar deniyorlar. Bunlardan bir tanesi de beklerin daha geride konumlandığı oyun kurulum organizasyonları.

Fark Ne?

Basitçe ilerideki bek, geriye çekiliyor. İlk bakışta bu durum hücumdan eksilme gibi görünüyor. Fakat derinde bek kullanan takımların sayısal üstünlükten başka amaçları da var.

İleride konumlanan bek oyuncuları rakip savunmayı yatay olarak genişletmekte kullanılırlar. Hücum eden takım beklerle rakip savunmayı genişletip merkezden ilerlemek ister. Fakat yukarıda olduğu gibi rakip merkezde yoğunlaşan bir savunma yaptığında bu genişliğin hiçbir anlamı kalmayabilir.

Derinde konumlanan bekler ise rakip savunmayı hem yatay hem de dikey olarak genişletebilir. 

Euro 2020’de Hangi Takımlar Kullandı?

Tıpkı “Kutu Orta Saha” konsepti gibi derin bekler de Euro 2020 de sıkça kullanıldı. İsviçre, İtalya, İspanya gibi birçok takım da oyun kurulumunda derinde konumlanan bek oyuncularından faydalandı.

Örneğin İtalya asimetrik bir yapı kurmuştu. Bir tane derin beki (Di Lorenzo) vardı. Diğer bek oyuncusu (Spinazzola) daha ileride konumlanıyordu. İtalya’nın amacı 1. bölgede oyunu sağ tarafa yığarak, sola veya rakip savunmanın arkasına doğru ani bir geçiş sağlamaktı. Yani İtalya’nın oyun planları genellikle rakip savunma hattına saldırabilmek üzerineydi.

İngiltere’nin derin bekleri kullanım şekli biraz daha farklıydı. İngiltere’nin derindeki bek oyuncularıyla ilk amacı rakibin presini üstüne çekebilmekti. İngilizler, rakip savunmanın arkasındaki alanı artırıp bu alana hücum etmek istiyorlardı. Bu nedenle İngiltere, İtalya’dan farklı olarak, asimetrik bir yapı kullanmıyordu. Hem Shaw hem de Walker’ı derinde görmek mümkündü.

Örnekler: Çekya Maçı

1-0 biten Çekya maçınca İngilizler golden önceki oyun kurulumunda derine inen Walker’ı kullanmışlardı.

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi İngilizler, derin bek kullanımıyla, geniş alanları çok etkili kullanabiliyorlardı. Saka, Sterling, Sancho gibi hızlı oyuncularını rakiple 1’e 1 kalacakları izole alanlar oluşturuyorlardı.

İngilizler turnuva boyunca geniş alanlara odaklı bir oyun oynadılar.

Örnekler: Danimarka Maçı

İngilizler geniş alanlarda kanat oyuncularının yanı sıra, orta saha oyuncularına da topu alabilecekleri alanlar oluşturuyorlardı.

Yazının başında ileride konumlanan bek oyuncusunun etrafında oluşturulan kompakt alanla ilgili bir örnek vermiştim. Derinde konumlanan bek oyuncusunun etrafında bu kompakt alanı oluşturmak oldukça zor. Savunma yapan takımlar derinde konumlanan bekin etrafında kompakt alan oluşturmaya çalışırken, savunmada büyük boşluklar verebiliyorlar.

İngiltere’nin oyun planında topa yakın bek oyuncusu derine inerken, ters taraftaki bek oyuncusu biraz daha öne çıkıyor. Böylelikle ters taraftaki bek oyuncusu oyunun yönünün değişimi için harika bir opsiyon olabiliyor.

Sonuç

Derin bekler hem kulüp takımları hem de milli takımlar seviyesinde yaygınlaşmaya devam ediyor. Fakat derin bekler kendi başına sihirli bir formül değil. Derine inen bekin hücumdan eksildiğini de düşündüğümüzde, derin bekin etrafındaki organizasyon oldukça önemli.

İngilizler turnuva boyunca derin beklerle büyük kazanımlar elde ettiler. Fakat sadece bek oyuncularını geride konumlandırmanın ötesinde, içinde derin beklerin bulunduğu, başarılı oyun kurulum organizasyonları oluşturdular. Üstelik bu organizasyonları, bir milli takım için, oldukça akışkan bir şekilde sergileyebildiler. Eğer İngilizler bu organizasyonlardaki akışkanlığı daha da artırabilirlerse, önümüzdeki turnuvalarda bir “Süper Takım” izlememiz hiç de sürpriz olmaz.

Önceki İngiltere yazıları için:

Euro 2020 Öncesi İngiltere: Southgate’in Kartları

İngiltere-Hırvatistan: Sıkıcı, Geleneksel, Etkili

 

Abdul Kerim Atlı

Teşhis. Futbol.twitter.com/akerimatli

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir