Faşizme Karşı Yeşil Yoldaşlar: AC Omonia Nicosia

 

Herkese merhabalar. Sitedeki ilk yazımla karşınızdayım. Yazımın konusu bu sene Avrupa Ligi gruplarına kalmayı başararak dikkat çeken Omonia´nin çıkışı ve mücadele dolu tarihi. Herkese iyi okumalar diyerek yazıma başlıyorum.

KIBRIS’DA FUTBOL

Nea Salamis v Anorthosis - Match Analysis - Betawin.net

Baslamadan önce Omonia(Türkçesi Omonya)´nın mücadele ettiği Kıbrıs´ın güneyindeki futbol dinamiklerinden bahsetmek gerek. Burada futbol beş takım üzerinden döner: Lefkoşa temsilcileri APOEL ve Omonia, Limassol temsilcileri AEL ve Apollon, Famagusta temsilcisi Anorthosis. Son yıllarda üst sıraları alan AEK Larnaca hariç bu beşlinin dışında kalan takımlar sadece piyondur. Bu piyon takımların ultras gruplari vardır evet ama sadece 10-20 kisiden oluştuğu icin ligin beş büyüğünün ultraları onlara bulaşmaz. Mevzular büyük takımların arasında döner. Ve ilginç  bir sekilde bu beş takımın taraftarlarının hepsi politik bir duruşa sahip. APOEL ve Anorthosis taraftarları faşistken yazımım konusu olan Omonia aşırı sol taraftadır. Apollon taraftarları sağcıyken AEL taraftarları radikal derecede olmasa da solcudur. APOEL Ultras(APOEL), Gate 9(Omonia), Machites(Anorthosis), Gate 3(AEL) ülkenin en önemli ultras grupları olarak öne çıkar.

Omonia Nicosia - AEL 16.05.2012

Gelelim ligin sportif dinamiklerine. APOEL 28 şampiyonlukla ligin en başarılı takımıyken Omonia 20, Anorthosis 13 şampiyonlukla APOEL’i izler. AEL 6, Apollon, EPA Larnaca ve Olympiakos Nicosia(Lefkoşa) 3, Pezoporikos Larnaca 2, Trust ve Çetinkaya Türk ise 1 sampiyonlukla ligi kazanan diğer takımlardır. 10 sampiyonluğa 1 yıldız verilir. Bu düzene göre Lefkoşa’nin iki devi de 2 yıldız taşır. Omonia 90’lı yıllara kadar kurduğu hegamonyalarla lige hükmeden taraftır. Lakin bundan sonra ibre kentin sarı-lacivert tarafina döner. Omonia 1993-2001 yılları arasında şampiyonluk göremez. 2001 ve 2003 şampiyonluklarıyla milenyuma iyi başlasalar da bundan sonra 2009-10 sezonunda bitecek yeni bir şampiyonluk hasreti daha başlar. Omonia o sezon 20.şampiyonluğu ve 2.yıldızını ezeli rakibi APOEL’i yenerek ilan eder.

Bu unutulmaz şampiyonluktan sonra 2011-2019 yılları arasında büyük bir APOEL hegamonyası başlar. Lefkoşa’nın sarı-lacivert tarafı 7’si üst üstte olmak üzere 9 senede 8 kez sampiyon olur. Omonia ise bu yılları play-off hattında Avrupa Ligi mücadelesi veren bir takım olarak geçirir. Böyle bir ülkede bu şampiyonlukların pek temiz oldugunu söyleyemeyiz, lakin APOEL uzun bir süre makası diger takımlarla epey açtı. Geçen sezon ise Omonia ve Anorthosis, APOEL’i arkalarında bırakarak şampiyonluk yarışına girdi. Ancak pandemi sebebiyle sezon iptal edildi ve şampiyonsuz tescil oldu. Yine de Omonia yillar sonra Şampiyonlar Ligi elemeleri için bilet almayı başardı. Ve hepimizin bildiği gibi bu sene Omonia, Polonya ekibi Legia Warszava’yı geçip, Sırp ekibi Kızılyıldız’ı penaltılarla eledikten sonra play-offlarda Olympiakos’a boyun eğerek Avrupa Ligi gruplarına kaldı. Bu Omonia´nın tarihinde ilk kez bir Avrupa organizasyonunda grup aşamalarına kalması demek.

Avrupa demişken. Bu konuda Kıbrıs takımlarının son yıllara kadar pek başarılı olduğunu söyleyemeyiz. Kıbrıs ekipleri Avrupa kupalarında ikinci turdan ötesini göremezken 2008-09 sezonunda Anorthosis tarihi bir başarı kazanarak Şampiyonlar Ligi gruplarına kaldı. Bu ülkenin ilk kez bir Avrupa kupasında gruplarda temsil edilmesi demekti. Ertesi sezon aynı başarıyı APOEL gösterdi. 2011-12 sezonunda AEK Larnaca, Uefa Avrupa Ligi´nde gruplara kalarak ülkesini bu turnuvanın gruplarında temsil etmeyi başaran ilk takım oldu. Ayni sezon tarihinde ikinci kez Şampiyonlar Ligi gruplarına katılan APOEL gruplardan çıkmakla kalmamış, üstüne Lyon’u eleyerek çeyrek final oynamıştı. Bu başarı hala ülkenin en büyük sportif başarısı olarak öne çıkıyor.

Bundan sonra Kıbrıs her sezon Avrupa gruplarına en az bir takım yolladı. APOEL, Şampiyonlar Ligi’ne iki kere daha katıldı, üstüne 2016-17 sezonunda Avrupa Ligi’nde Son 16 oynayarak Kupa 2 gruplarından çıkan ilk ve tek Kıbrıs takımı oldu. Şu an Kıbrıs Ligi, Uefa sıralamasında 14.sırada bulunuyor. Yani şampiyonunu 3, ikincisini 2.ön elemelerden Şampiyonlar Ligi’ne gönderiyor.

Anladığınız gibi Kıbrıs sportif olarak pek kaliteli ve seyir zevkine sahip bir futbol ülkesi değil. Ama Avrupa’ın en politik, en nefret dolu derbilerinden birine ve dünya solunun yeşil sahalardaki en büyük temsilcilerinden birine ev sahipliği yapar.

KÖKLER

History of AC Omonoia Nicosia | Rebel Ultras

Omonia’nın devrimci duruşu onların kuruluşlarından başlar aslında. 1948 yılında Yunanistan’daki iç savaş Kıbrıs’a da yansır. SEGAS, Kıbrıs kulüplerine bir bildiri vererek takımlarında hiçbir solcu oyuncu bulundurmadıklarına dair bir form doldurmalarını ister. Bu olayın sonucunda yedi APOEL futbolcusu takımlarından ayrılarak Omonia’yı kurar. Savaştan sonra Omonia kulüp içindeki sol etkenleri korumaya devam eder. İç Savaş’a kadar Türk taraftarların da desteğini kazanır.

İç Savaş’da da Omonia taraftlarları EOKA´nın terör faaliyetlerine karşı durarak adadaki Rum ve Türklerin kardeş olduğunu sonuna kadar savunur. Omonia işçilerin, muhaliflerin, alt kesimin takımı olarak öne çıkar. APOEL ise ezeli rakibinin tam tersi bir duruşu benimseyecektir. Ki bu rekabetin ana unsuru olur.

LEFKOŞA DERBİSİ

GSP Stadium Cyprus - APOEL & Omonia Nicosia - YouTube

Aynı stadı paylaşıp birbirinden deli gibi nefret eden iki takımın derbisidir Lefkoşa Derbisi…

İki takımın sosyolojik ve politik özellikleri onları karşı karşıya getirmiştir. Çünkü APOEL, Omonia’nın aksine rejimin, zenginlerin kısacası düzenin takımı olarak öne çıkmıştır.

APOEL - Omonia Nicosia 16.12.2013

Omonia taraftarları ne kadar solcu ve devrimciyse APOEL taraftarları o kadar ırkçı ve faşisttir. Omonia ne kadar barış pankartları açıyorsa APOEL taraftarları o kadar Yunanistan, Yunanistan Nazi Partisi, White Pride bayrakları ve Neo-Nazi sembolleri açıyor, Megalo Ideailini savunan marslar söylüyor.

APOEL taraftarları ezeli rakiplerini aşağılamak için onlara “Türkler” diyor. Omonia taraftarları ise bundan gram alınmıyor. Hatta “Alın size Türk.” diyerek ezeli rakiplerini irrite etmek amacıyla derbilerde KKTC bayrakları, İstanbul Since 1453 pankartları sallıyor.

2.bp.blogspot.com/_wY5RANuWZ6E/TRH1xUtNT9I/AAAA...

Hatta o kadar ileri gidiyorlar ki Yunanistan bayrağı yakıyorlar. Kıbrıs’ın Rum kesiminde Yunanistan bayrağı yakmak…işte Omonia taraftarlarının devrimci tavrı bu kadar gözü kara.

Bomb explodes outside Panathnaikos fan club | Page 4 | TalkCeltic - The Ultimate Celtic FC Forum

Buraya kadar bazı arkadaşların heyecanlandığını görebiliyorum ama üzülerek belirtmek isterim ki bu KKTC ya da Since 1453 olayının pek içselleştirecek bir tarafı yok. Buradaki amaç APOEL’lileri sinir etmek, bir ayrımcılıga karşı durmak. Fazlası değil. Yoksa böyle bir pankartları da var:

Avrupa terör seviciliğini tüm dünyaya gösterdi - A Haber Son Dakika Gündem Haberleri

Bununla birlikte belirtmek isterim ki Omonia taraftarlari bunları yaparak gayet başarılı oluyor. APOEL’liler deyim yerindeyse kuduruyor çünkü. 2016´daki derbide Türkiye bayrağı yaktılar mesela.

Tribünde Türk Bayrağı Yaktı

Derbinin sportif taraflarından bahsedecek olursak ilk Lefkoşa Derbisi 12 Aralık 1953 tarihinde oynandı. Maç 0-0 bitti. İki takım arasındaki en farklı skor 6 Kasim 1988 tarihinde yaşandı. Omonia ezeli rakibinin ev sahipliği yaptığı maçı 5-0 kazandı. İki takım bugüne kadar 185 kez karşı karşıya geldi. APOEL 71, Omonia 56 kez kazanırken 56 maçta eşitlik bozulmadı. 2012-13 sezonunda APOEL’i 3-0 yenen Omonia bundan sonraki derbi galibiyeti için 7 yıl bekledi. Ta ki bu sezonun ilk derbisini kazanana kadar. Maç kaç kaç mi bitti? 3-0.

GATE 9 VE HALKIN TAKIMI

Amazing Pyro again from #CYPRUS #OMONOIA #GATE 9 | Soccer fans, Pyro, Nicosia

1992 yılında kurulan Omonia’nın ilk ve tek ultras grubu Gate 9 ülkelerindeki hatta daha ileri götürüyorum Akdeniz Bölgesi’ndeki en etkili tribün gruplarından biridir. Onları daha özel yapan diğer unsur ise Avrupa´nın en önemli Antifa tribün oluşumlarından biri olmaları. Lefkoşa Derbisi kısmında Yunanistan bayrağı yaktıklarını anlatmıştım. Buradan anlaşıldığı üzere Omonia taraftarı kendisini bir ırka ait hissetmez, enternasyonel bir kimliği benimser aslında. Nitekim Omonia tribünlerinde pek fazla Kıbrıs bayrağı göremezsiniz. Bunun yerine milli bayrak olarak Che posterleri ve kızıl bayraklar benimsenir.

Mesela Livorno ile birlikte tribünlerinde SSCB bayrağı ve Stalin portresi bulunduran iki takımdan biridir Omonia. Bu yine APOEL ile olan rekabetleri ile alakalıdır. Çünkü APOEL taraftarları Nazi sempatizmanıdır, Stalin’in SSCB’si ise onların kıçını tekmelemiştir, bundan dolayı Omonia tribünlerinde SSCB bayrağının bulunması APOEL´lileri deli eder. Bu siyasi pankartlardan dolayı ceza alıyorlar mı? Evet. Ama bu durum onların kültürlerini yaşamasını pek engellemiyor.

Support Left-Wing Ultra Culture – CYM

2016 yılında kulüp, halktan çıkarak özel bir şirkete satılır. Bu durum Omonia taraftarlarinin canını zaten sıkıyorken bir de yeni yönetim kulübün tüzüğündeki “Halkın Takımı” ifadesini kaldırır. Omonia taraftarları ise tepki olarak bu koreografi ile yeni yönetimlerine köklerini hatırlatır:

When the 'communist bandits' formed a Football Club; a glimpse into the extraordinary history of OMO

Uzun vadede Omonia sportif olarak eski günlerine yaklaşmaya başlasa da taraftarların arasında hala durumdan memnun olmayan bir kitle var. 2018 yılında Gate 9 üyeleri Omonia 1948 adında bir takım kurdu mesela.

Omonia taraftarları Kıbrıs’daki barışı savunmaya hala devam ediyor. 2004’de adanın iki tarafının arasındaki yolların açılmasını Türkçe ve Rumca “Barış” yazılı pankartlar açarak kutladılar. Yine bir Lefkosa Derbisi’nde Türkçe ve Rumca”Kıbrıs´da Barış Engellenemez.” yazılı pankartlar açarak konuşuldular.

Omonoia - Apoel 17.11.2017

Diğer solcu taraftar oluşumları ile de güçlü bağlara sahipler. Başlıca dost takımları Livorno, AEK, Marsilya gibi sol tandanslı işçı takımları. Bunun dışında Gate 9, her yaz St.Pauli taraftarları tarafindan düzenlenen ve dünyadaki sol tandanslı taraftar gruplarını bir araya getiren Antira Festivali´ne düzenli olarak katılıyor.

Yazımı bitirmeden önce bir durumu açıklığa kavuşturmak istiyorum. Omonia yoncalı logosu ve yeşil renkleri ile Yunanistan devi Panathinaikos´a benzetilir. Ama bu olay benzerlikten ibaret, iki takım arasında herhangi bir bağlantı mevcut değil. Formalarını giydigim bir gün arkadaş çevrem tarafından “Bu Pana forması mı?” sorularına maruz kalmıştım. Alttaki resimde, logolardan soldaki Omonia, sağdaki Pana logosu. Gördüğünüz gibi iki logoyu ayıran çok sey var 🙂

Ομόνοια – Παναθηναϊκός: Ναι μεν φιλικός ο αγώνας, αλλά… | 24h.com.cy

 

Kerem Kizilboga
Latest posts by Kerem Kizilboga (see all)

Kerem Kizilboga

Fenerbahçe ve St.Pauli'yi tutar, Balkan sporu ve Alman liglerini takip eder, spor sosyolojisi üzerine yazılar yazar, metal dinler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir