Euro 2020 ve Ukrayna: Yeniler, Eskiler ve Sürprizler

Euro 2016, yorgun ve yaşlanmış Ukrayna için tam anlamıyla bir fiyasko ile sonuçlanmıştı. Kırım’ın Rusya tarafından işgali süreci, Luhansk ve Donetsk Oblastları’nda başlayan isyan hareketleri ve Başbakan Yanukovych’in devrildiği Euromaidan olayları kırılgan bir iklimde giden Ukrayna için balyoz darbesi etkisi yaparak sosyoekonomik bir krizi başlatmıştı. Bu krizin etkilerini futbolda görmek kaçınılmazdı: Kırım’ın iki büyük takımının (Chernemorets ve Tavriya) ligden ihracı, mali krize giren Metalist ve Dnirpo’nun tarihe karışması ligi altüst etmiş ve ülkedeki futbol düzeni tam anlamıyla sarsılmıştı.

Ukrayna bu şartlarda hayli yaşlı bir kadro ile çıktığı Avrupa sahnesinden çok erken inmek zorunda kaldı. Almanya ve Kuzey İrlanda’ya karşı alınan 2 mağlubiyet eve dönüş bileti anlamına gelirken, Ukrayna gruba gol dahi atamadan veda etmişti. Takımı 2012’den beridir çalıştıran ve turnuvaya taşıyan Fomenko ile yollar ayrıldı ve yerine Ukrayna futbolunun en değerli yıldızı Andriy Shevshenko takımın başına getirildi. Sheva, teknik direktörlük kariyerinin henüz başında zor bir rekabetin içine atılmıştı. Hantallaşan ve süratle gençleşmesi gereken bir kadro vardı, ama işin olumlu tarafında da Ukrayna patlamaya hazır yetenekli ve genç oyuncuların bulunduğu bir havuza sahip olmuştu.

Sheva’nın Ukrayna’nın başında ilk çıktığı yarışma 2018 Dünya Kupası elemeriydi. Orta sahası ve savunmasını ciddi ölçüde gençleştiren Ukrayna bu grupta rakipleriyle iyi mücadele etti ama direkt rakipleri İzlanda ve Hırvatistan’a kaybedince grubunda 3. olarak turnuvaya katılma şansını kaçırdı.

Ukrayna için yeni jenerasyonun potansiyelini gösteren ilk ciddi işaret Uluslar Ligi organizasyonunda alınan grup birinciliği ve A Ligi’ne yükselişti. Bunu 2020 Avrupa Şampiyonası elemelerinde son şampiyon Portekiz ve Sırbistan’ın önünde bitirilen grup macerası izledi. Ukrayna artık yaşadığı kriz ve bunalımdan çıkmış, ülke futbolu bazında 2000’lerin başındaki güzel günlerine geri dönmüştü.

COVID sürecinin en fazla etkilediği takımlardan biri şüphesiz Ukrayna oldu. Uluslar Ligi’nde İspanya, Almanya ve İsviçre karşısında çıktıkları 5 maçın sadece 2’sine tam kadro çıkabildiler, diğer 3 maçta yaklaşık 10’u aşkın oyuncu COVID vakası sebebiyle oynayamadı. Dahası Ukrayna’nın İsviçre’de oynaması gereken son maç iptal edildi ve maç hükmen 3-0 İsviçre lehine tescil edildi. (Ukrayna’nın CAS başvurusu sonucu değiştimedi.) Ukrayna Uluslar Ligi’nde Küme A’dan tekrar Küme B’ye düşmüştü.

Ukrayna için 2022 Dünya Kupası elemeleri pek fena başlamadı denilebilir. Ekim 2020’de hazırlık maçında 7 yenilen Fransa’ya karşı yine deplasmanda oynanan maçta alınan beraberlik, grup liderliği için acaba mı sorusunu ortaya atsada önce Finlandiya, sonrasında da Kazakistan karşısında alınan şok iki beraberlik Zbirna için doğrudan Katar şansını 3. maçlar sonunda çok aza indirdi. Sheva hakkında çıkan sözleşmesini uzatmayacağı iddiaları, milli takımın 2018’deki zirve performansından sonra gözle görülen düşüşü ve ertelenen turnuva derken filmin sonunda Haziran 2021’de düzenlenecek gecikmeli Euro 2020’ye sonunda ulaştık. Ertelemeler sebebiyle Haziran’da biten ve Temmuz ayında başlayan yeni sezonuyla, lig – Avrupa ve milli mesai üçgeninde dağılan oyuncularıyla ve veteranların yavaş yavaş yerlerini yeni isimlere bıraktığı Ukrayna’nın 36 kişilik geniş kadrosuna dilerseniz mevki mevki göz atalım.

Kaleciler: Andriy Pyatov, Anatoly Trubin, Heorhii Bushchan, Andriy Lunin

Sheva aday kadroya 4 kaleci çağırmış olsa bile, Pyatov için bu turnuva uzun süredir taşıdığı milli takım forması için son deneyimi olacak. Kariyerinin son demlerindeki tecrübeli kaleci, bu turnuvanın ardından milli takıma veda ederken yüksek bir ihtimalle aktif futbol yaşamını da noktalayabilir.

Ukrayna adına sezonun en büyük kazanımı şüphesiz Anatoly Trubin. Geçtiğimiz sezonun son döneminde takımı Shakhtar’da süre almaya başlayan 19 yaşındaki genç file bekçisi, bu sezon yaklaşık 30 maçı devirdiği bir sürecin ardından buraya geliyor. Özellikle atikliği, kıvrak refleksleri ve topu oyuna sürüşüyle dikkat çeken genç kaleci için şimdiden Inter başta olmak üzere Avrupa kulüpleri takipçi ve bu turnuva Trubin için bir sahne olacak.

Milli takımla çıktığı Uluslar Ligi maçlarında yaptığı hatalarla ciddi eleştirilere maruz kalan Bushchan’da Sheva tarafından takıma dahil edilen diğer bir isim. Yan toplarda sezon boyunca pozisyon alma sorunu yaşayan Dynamo’lu Bushchan için eğer Sheva şans verirse gruptaki ilk maç turnuva macerası için çok kritik olacak gibi görünüyor.

Kaleci rotasyonunun son ismi ise Lunin. Real Madrid’e imza attığı dönemden beridir alt lig takımlarına kiralanan veya Real yedek kulübesinin müdavimi olan kaleci için Ukrayna’nın 3. kalecisi gözüyle bakmak mümkün. Trubin ve Bushchan oynayamaz duruma gelmediği sürece bu turnuva Lunin için bir angaryadan ötesine geçemeyecek.

Savunma: Oleksandr Karavaev, Illia Zabarnyi, Vitaly Mykolenko, Oleksandr Tymchyk, Oleksandr Syrota, Denys Popov, Mykolenko Matviienko, Serhiy Kryvtsov, Viktor Korniienko, Eduard Sobol, Bohdan Mykhaylychenko.

Oyuncu tercihlerinin pek şaşkınlık yaratmadığı tek mevki sanırım savunma. Çünkü bu sezon Ukrayna’da en çok gelişim gösteren oyuncuların çoğunluğu savunma mevkiisinin elemanlarıydı denebilir. Ancak hala bazı soru işaretleri yok değil.

Sol bek pozisyonu Euro 2020’de Ukrayna’nın en güçlü olduğu yerlerden biri olabilir. Gerek Club Brugge’deki 2. sezonunda takıma daha fazla uyum sağlayan ve hem sol bek hem de sol orta saha olarak kullanabilen Eduard Sobol, hem de Dynamo Kyiv’de bu sezon Lucescu’nun elinde değerine değer katan Vitaly Mykolenko Ukrayna’nın savunma dörtlüsünün solunda pek sorun yaşamayacağının habercisi. İtalyan kulüplerinin ciddi anlamda kıskacında olan 19 yaşındaki dinamik bek Mykolenko için bu turnuva yeni takımının belirlenmesinde en önemli etken olacak. Yine Shakhtar Donetsk’in bu sezon ciddi süreler vermeye başladığı Korniienko’da kadroda, ancak bu denli iyi iki bekten pek şans gelmeyecek gibi görünüyor.

Vitaly Mykolenko

Sağ bek mevkisi için ise aynısını söylemek zor. Sheva’nın savunma 4lüsünde en büyük sorunu kuvvetle muhtemel sağa kimi yerleştireceği olacak. Sezon başı yaşadığı çarpraz bağ sakatlığı nedeniyle çok az süre alan Dynamo’lu Tymchyk ve Anderlecht’te hala tam anlamıyla 11 oyuncusu olamayan Mykhaylychenko turnuva öncesi fazla güven vermiyor. Buna karşın Lucescu’nun Dynamo’sunda performansıyla herkesi şaşırtan bir isim Euro 20’de kuvvetle muhtemel sağ bek pozisyonunu kuvvetle muhtemel ele alacak: Oleksandr Karavaev.

Oleksandr Karavaev

Sağ kanat başladığı kariyerine Sheva’nın direktifleriyle sağ bek olarak devam eden Karavaev, esasında Dynamo’nun geçtiğimiz sezondaki en kötü oyuncularından biriydi. Pozisyon alışındaki sorunlar, ikili mücadelede yaşadığı problemler ve diğer etmenler onu Dynamo’dan yollanma raddesine getirmişti ki burada Mircea Lucescu ismi yine suyun yönünü değiştirdi. Sağ kanatta verdiği görevin ardından çıktığı 8 maçta 2 gol 4 asistlik performans gösteren Karavaev, Ukrayna Kupası final maçında sakatlanan Mykolenko’nun yerine geçerek hayli iyi bir performans ortaya koymuştu. Luce, Dynamo’da ideal sağ bek olarak Kedizora’yı kullanmakla birlikte bu 3 oyuncu arasından en fazla süre alan isim Karavaev ve yüksek ihtimalle Euro 2020’de de onu sağ bek pozisyonunda oynarken göreceğiz.

Stoper mevkisinde ise en ilginç seçim Shakhtar’da bu sezon fazla şans bulamayan Kryvtsov’un kadroya dahil edilmesi oldu. Yaklaşık 10 kişinin Haziran 1 itibariyle kadrodan çıkarılacağını düşünürsek, çıkarılabilecek muhtemel isimlerden biri Kryvtsov olarak göze çarpıyor.

Geri kalan stoperler arasından yapılacak seçim, biraz da Sheva’nın nasıl bir savunma kurgusuyla çıkacağına bağlı. Dynamo’nun fizikli ve hava toplarında hakim stoperi Popov, çok büyük sürpriz olmazsa ilk 11’deki yerini garantilemiş vaziyette. Sheva burada birbirlerini tanıdıklarından dolayı Dynamo’nun diğer bir genç stoperi Zabarnyi’ye şans verebilir ancak, Zabarnyi’nin sızma koşularda sezon boyunca yaşadığı sorun en büyük handikap olarak göze çarpıyor. Sheva pas istasyonu olarak bir stoperini belirlerse, bu sefer Popov’un partneri Matviienko olacak ancak Matviienko’nun yoğun pres altında çok kolay hata yapma potansiyeline sahip olması madalyonun diğer bir tarafı. Dynamo’nun milli takıma gönderdiği 3. stoper olan Syrota ise sezon içinde fazla şans bulamadı. Burada duruma göre sezon içinde Lucescu tarafından stoper oynatılan Mykolenko’nun stopere çekilmesi de gündeme gelebilir.

Orta Saha: Taras Stepanenko, Marlos Bonfim, Heorhii Sudakov, Serhiy Sydorchuk, Volodymyr Shepelev, Mykola Shaparenko, Vitalii Buyalskyi (kadrodan çıkarıldı), Oleksandr Andriyevskyi, Viktor Tsyhankov, Bohdan Lednev, Artem Bondarenko, Oleksandr Zubkov, Yevhen Makarenko, Ruslan Malinovskyi, Viktor Kovalenko, Oleksandr Zinchenko, Andriy Yarmolenko, Yevhen Konoplyanka

Orta saha rotasyonunu tartışmadan evvel, şu bilgiyi vermek gerek: Bacağından ameliyat olacak Dynamo’nun ofansif orta sahası Buyalskyi kadrodan çıkarıldı. Dynamo’da en verimli sezonlarından birini geçiren Buyalskyi’nin yokluğuna rağmen Ukrayna orta sahası hala bir çok opsiyona sahip. Kadroya en fazla oyuncunun dahil edildiği mevkii olan orta saha tercihlerinin açıklanmasının ardından en büyük kıyamet şüphesiz bu bölgedeki tercihler hakkında koptu.

Önce yenilerden başlayalım. Dynamo’lu orta saha Andriyevskyi ve sol kanat Lednev, yine Shakhtar’ın Mariupol’e kiraladığı Bondarenko ve altyapı çıkışlı orta sahası Sudakov ilk kez milli davet alan isimler. Yüksek ihtimalle 1 Haziran’da nihai şekli verilecek 26 kişilik kadroda bulunma şansları zayıf ancak en azından milli takım maceralarında önemli bir eşiği de atlamayı başardılar.

Heorhii Sudakov

Gelelim sürprizlere. Mart ayından beridir gerek sakatlık gerek formsuzluk sebebiyle as kadroya girmekte zorlanan Konoplyanka’nın aday kadroya alınması en beklenmedik gelişmeydi denebilir. Bunu Euro 2008’de Fatih Terim’in Tümer’i kadroya almasına benzetebiliriz. Bir nevi abi kontenjanından giriş. Yine orta saha rotasyonunun en zayıf isimlerinden biri olarak görünen Yevhen Makarenko’nun kadroya alınması da kafalardaki diğer soru işareti. Konoplyanka sürpriz olmazsa tecrübeli oyuncu kontenjanından nihai kadrodaki yerini alacak ama Makarenko için aynı şeyleri söylemek zor görünüyor. Ayrıca sakatlığı nedeniyle bu sezon 10 maçı göremeyen Kovalenko’nun kadroya alınması da ayrı bir sürpriz oldu.

Bunun dışındaki orta saha tercihleri beklendiği gibiydi. Atalanta’da son birkaç aydır Avrupa’nın en iyi orta saha performanslarından birini gösteren Malinovskyi, Dynamo’nun ideal orta saha tandemi Shapa ve Sydorchuk ikilisi, EPL şampiyonu City’den Zinchenko, sakatlıklardan kurtulamamasına karşın hala Ukrayna milli takımının en yetenekli isimlerinden biri olan Yarmolenko, Shakhtar’ın bu sezon eli düzü yüzgün performans gösteren iki orta sahası Stepanenko ve Marlos milli takımdaki yerlerini aldılar ve yüksek ihtimalle 26 kişilik kadroda da yerleri garanti gözükmekte. Shepelev ve Ferencvaros’un yıldız kanat oyuncusu Zubkov’da rotasyon için önemli isimler olarak göze çarpıyor. Dynamo’nun artık gelecek teklifleri dikkate alacağı Viktor Tsyhankov’da yine kadroda, bu sezon sakatlıklar nedeniyle istediği ritmi yakalamasa da 12 gollük performansı ile turnuvaya Zbirna için en önemli hücum tehditlerinden biri olarak çıkacak.

Forvet: Artem Dovbyk, Roman Yaremchuk, Artem Besedin

Besedin dışında forvet hattında ideal denebilecek 2 tercih var. Bu sezon attığı 23 gol ve yaptığı 8 asist ile kariyer rekorunu kıran, birçok Avrupa ekibinin radarındaki Genk’in santraforu Roman Yaremchuk Sheva’nın ana gol silahı olacak.

Roman Yaremchuk

İkinci devrede Dnipro formasıyla yakaladığı çıkış ve attığı 6 golle birçok ekibin transfer listesine dahil olan Artem Dovbyk’te 36 kişilik geniş kadrodaki diğer bir forvet. 2019’da doping kullandığı gerekçesiyle aldığı 1 yıllık cezası geride bıraktığımız sezonun 2. devresinin henüz başında biten Artem Besedin ise kadronun sürprizi oldu. Vorskla Poltava’da 15 gol atarak sezonu Ukrayna Ligi gol kralı olarak tamamlayan Vladyslav Kulach’ın kadroya alınmaması ise en büyük sürpriz olarak göze çarpıyor.

Ukrayna Euro 2020’de ne yapabilir?

Ukrayna bağımsızlık sonrası 3. kez bu turnuvaya katılım başarısı gösterdi. Daha önce çıktıkları iki turnuva macerası da grup aşamasında sonlanmıştı. Dürüst olmak gerekirse Ukrayna, performansının pik yaptığı dönemden yaklaşık 3 sene uzakta. Son şampiyon apoletiyle Portekiz’i devirdiği günlerden Kazakistan ve bu yazının yazıldığı gün oynanan maçta Bahreyn karşısında kazanamadığı günlere gelmiş durumdalar.

Buna karşın 5 sene öncesine göre daha olumlu bir tablo var. Yetenekli oyuncuları, genç yıldızları ve tecrübeli isimlerin harmanlamasıyla Avrupa sahnesine çıkacak bir Zbirna izleme şansına erişmiş olacağız. Ayrıca bazı oyuncuların yaz transfer döneminde yeni takımlarının belirlenmesi adına kritik bir zaman dilimi olacak.

Teknik direktör Shevshenko net olarak ifade etmese de, Ukrayna’nın ilk hedefi gruptan doğrudan veya en iyi 3.lerden biri olarak çıkmak ve adını son 16 takımın arasına yazmak. Sonrası biraz meşin yuvarlağın nereye götüreceğine bağlı….

 

Hasan Kara

Molchat Doma dinliyor, Doğu Bloku ve alt ligler hakkında yazıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir