DİL YARASI

Her disiplinde olduğu gibi futbolun da kendine has bir dili, farklı bir jargonu var hiç şüphe yok ki. Fakat teknik meselelerin ötesinde bir de benimsenen bir tribün dili var ki yıllardır “yara” ile “yarar” arasında gidip gelmekte.

Futbol yalnızca ülkemizde değil, dünya genelinde erkek egemen bir alan hepimizin malumu. Bu sayısal üstünlüğün futbol jargonuna kattıkları ise çoğu taraftar grubu için övünç kaynağı olsa da aslında bu oyunun taraftar nezdinde en kirli yüzlerinden.

Tribün liderine "futbol maçı" gibi düğün

Her ne kadar cinsiyet özelindeki meseleleri genellemeler üzerinden değerlendirmek çok sağlıklı olmasa da erkeklerin büyük bir çoğunluğunun günlük konuşmalarında argo ve küfür kullanma eğilimi çok daha fazla kadınlara kıyasla. Bu da tribüncülük bayrağını elinde taşıyan erkeklerin oradaki dile de etki etmesini kaçınılmaz hale getiriyor şüphesiz. Bestelerden tutun pankartlara, sloganlardan tutun galibiyetleri ve mağlubiyetleri tanımlama biçimine kadar yansıyan bir üslup zehirlenmesi bu.

C:\Users\Feyza\Desktop\a.jpg

Doksan dakika boyunca pek çok uç duyguyu bir arada yaşatan bu spor, kelimeler üzerindeki hâkimiyeti anın getirdiği adrenalinle kaybetmeye sebep oluyor, sinkaflı haykırışlar, tezahüratlar kaçınılmaz hale geliyor durum böyle olunca da. İnsanın kendini hangi kelimelerle ifade edeceği çok kişisel bir tercih olduğundan, bu mesele bir noktaya kadar tolore edilebilir, alttan alınabilir görülse de bir eşik var ki çoktan üzerinden atladığımız, işte o noktada aslında defalarca dur denilmesi gerekiyordu.

Şöyle bir çırpıda aklınızdan geçirseniz rakip takımın aleyhine yapılan tezahüratları, öyle bir ortak kümeyle karşılaşacaksınız ki normalimiz olması, asla garipsemememiz aslında çok büyük utanç. Bel altı imalarla dolu, çoğunluğu karşı tarafı annesinden, kız kardeşinden, eşinden vuran, cinsiyet üzerinden edilen her bir hakaret ya da aşağılama artık yadırganmıyor bile. Seyircili oynanan zamanlarda kulübe kesilen para cezalarının taraftar için caydırıcı olmaması, şu son dönemde ise sosyal medya kullanımının yaygınlaşması ve anonim birer kimlik arkasına gizlenebilmenin verdiği rahatlıkla önü arkası kesilemiyor bu cinsiyetçi hakaretlerin.

C:\Users\Feyza\Desktop\b.jpg

Açılan Japon bayrakları, yenilen takıma yapılan yeni gelin imaları… Gülüp geçilen, yüksek kahkahalarla çok zekice bulunan tüm bu aşağılama çabaları futbol jargonun, tribün kültürünün bir parçası haline geldi fark etmeden. Oysa ne yenilmezlik serisi bozulan rakibe yapılan tecavüz iması normaldi, ne statta bangır bangır “yüksek yüksek tepelere” çalarak kaybeden tarafa gönderilen kına gecesi dokundurması, ne de maddi zorluklarla mücadele eden rakibe yollanan fahişe atıfları.

C:\Users\Feyza\Desktop\c.jpg

Kadın olmanın alt sınıf olmak anlamına geldiği bir ülkede tribünde edilen küfürlerin ya da aşağılamanın da yine cinsiyet üzerinden yapılması çok da şaşırtmamalı herhalde. Nefretin kadın bedeni üzerinden kusulması, erkekliğin de yine kadının cinsiyeti üzerinden ispatlanması… Yalnızca futbola has bir sorun olmamakla beraber, bu toplumsal sorunun çözümüne önce futbolu bu kirli dilden arındırarak başlamak çok mümkün.

Takıma duyulan sevginin ve muhabbetin kelimelere dökülmesinin çok güzel ve etkileyici yollarını bulmuş kitleler, muhakkak ki öfkelerini ve alaycılıklarını da ifade edebilecekleri çok daha farklı yollar bulabilme yetisine sahiptir. Kelimelerle oynamakta, onlara derin anlamlar yüklemekte son derece ehil olan taraftarların bir yanda şairlere taş çıkartırken öte yandan böylesine sığ hakaretler etmesi çok da anlaşabilir bir durum değil benim nezdimde.

en iyi tribün pankartları - uludağ sözlük

C:\Users\Feyza\Desktop\d.jpg

İşin ironik kısmı ise bunca lafı sayıp döken onlar değilmiş gibi eşiyle, çocuğuyla, kız kardeşiyle stada gelmekten çekinen “delikanlılarla” dolu her yer. “Ortam kötü”, “Çok küfür olur” temalı bahanelerle birçok maçı kaçırmış bir çocuk olarak söylüyorum bunu. Bağlamı çirkinleştiren bağlamdan yakınıyor ve utanıyorsa burada ciddi bir tutarsızlık var demektir. Yapıyor, yaparken gülüp eğleniyor ama içten içe utanıyor bu hakaretlerin, küfürlerin, aşağılamaların sahipleri.

Galatasaray'dan çocuklara özel tribün

Kendini bir memlekete, takımını bir fatihe benzeten nahif zihinler, öfkelerinin ve toplumun alışılagelmiş kirli jargonunun esiri olmasa çok daha güzel yollarda yürüyeceğimize eminim. Yıllardır kanayan bu dil yarasının üzerine bir an evvel pansuman yapılması ise en büyük isteğim.

 

Latest posts by Feyza (see all)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir