Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı

Hafta sonu oynanan ve ligin kırılma maçlarından biri olabilecek derbiden galip çıkmadı. Galibiyetin ötesinde takımların ciddi bir galibiyet hazırlığı da yoktu. Beşiktaş sezon boyunca ortaya koyduğu pres temelli oyununa devam etti. Fenerbahçe de, bu oyun için alınan ufak önlemler haricinde, kendi oyununu oynamaya devam etti.

Maç öncesi Erol Bulut’tan Beşiktaş’ın oyununun eksik taraflarına daha fazla yönelmesini; Sergen Yalçın’dan ise, hafta içi oynanan Başakşehir maçının getirebileceği yorgunluk nedeniyle, skoru korumayı sağlayabilecek ekstra bir savunma organizasyonu bekliyordum. Beklentilerim gerçekleşmedi. Yukarıda bahsettiğim gibi takımlar kendi oyunlarını oynadı ve aslında çok da beklentim olmadığı halde beklentilerimin altında kalan bir maç seyrettim.

Maçın Beşiktaş eksenli geçtiğini söylemek yanlış olmaz sanırım. Topa daha fazla sahip olan ve kendi oyununu oynayan Beşiktaş’ın yapmak istediklerini engellemeye çalışan bir Fenerbahçe izledik. İlk yarı itibariyle de bu engelleme işinde büyük ölçüde başarılı olan bir Fenerbahçe vardı.

Fenerbahçe’nin Oyun Planları

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

Beşiktaş alışıldığı gibi topa sahipken 3-2-5 dizildi, yine Fenerbahçe de rakibini 4-4-2 dizilimi ile yapılan Alan Savunması ile karşıladı. Fakat Fenerbahçe’nin savunmasında bu maça özel iki değişiklik vardı:

1- Osayi-Samuel oyundan çıkana dek N’Sakala’yı marke etti. Nazım’ı hiçbir zaman yalnız bırakmadı ve hatta zaman zaman sağ bek gibi oynadı. Bu tercihin özellikle Beşiktaş’ın sürekli oynadığı bir set ile alakalı olduğunu düşünüyorum, bunu yazının ilerleyen bölümlerinde açıklayacağım.

2- Fenerbahçe’nin ön hattaki 2’lisi genellikle “forvet-ofansif orta saha” ikilisinden oluşuyor ve bu 2’li, dinamik değişimler haricinde, değişmiyordu. Örneğin Fenerbahçe maça forvette Samatta, forvet arkasında Pelkas ile çıktıysa maç sonuna kadar bu 2’li ön hatta beraber savunma yapıyordu.
Bu maçta ise Fenerbahçe çift ofansif orta saha ile oynadı (Pelkas-İrfan). Topun oynandığı tarafa yakın olan ofansif orta saha ön hattı 2’ledi.

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

Fenerbahçe’nin hücuma geçiş veya hücum ile alakalı planları ise çok zayıftı. Beşiktaş’ı özellikle ilk yarıda birkaç kez hataya zorlayıp topu kazandılar fakat bu kazanılan topların hiçbiri doğru değerlendirilemedi. Oyuncular özellikle kontra ataklarda çok fazla “tercih hatası” yaptılar. Fakat atakların bu kadar çok tercihe bağlı olması da bence plandaki sorunları işaret ediyor.

Yerleşik hücumda ise, herkesin kolaylıkla tahmin edebileceği üzere, Osayi-Samuel’i N’Sakala’nın arkasına kaçırma planı vardı. Fakat bu planın da çok iyi kurgulandığı söylenemez. Valencia’nın çok ekstra bir pası dışında Fenerbahçe bu yolla da tehdit oluşturamadı.

Ana Aktör Beşiktaş

Favori çıktığı maçta oyunu daha fazla domine eden taraf beklendiği gibi Beşiktaş oldu. Beşiktaş’ın toplu oyunu çok yeterli değildi. Ama Beşiktaş zaten oyun gücünü toplu oyundan ziyade savunma ve savunmaya geçiş yani “karşı pres” organizasyonlarından alan bir takım.

Nitekim bu maçın sonucunu da Beşiktaş’ın bu organizasyonları ve bu organizasyonlardaki sorunlar belirledi.

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

Beşiktaş sezon boyu uyguladığı adam odaklı prese bu maçta da devam etti. Yukarıdaki pozisyon Aboubakar’ın Atiba’ya harika bir topuk pası verdiği pozisyonun başlangıcı. Beşiktaş karakteristik presiyle topu önde kaptıktan sonra rakibini dengesiz yakalayarak pozisyona girdi. Beşiktaş’ın bu savunma organizasyonuna şurada değinmiştim:

Şaşırtan İdealizm: Sergen Yalçın ve Adam Markajı

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

Beşiktaş toplu oyunda da sezon boyunca sıkça oynadığı bir seti ortaya koymaya çalıştı. Bir kanatta sayısal olarak çoğalan Beşiktaşlı oyuncular, rakibi o kanada çektikten sonra diğer kanattaki boş alana dönmeye çalıştı.

İşte Osayi-Samuel’in yaptığı markajın en önemli etkisi, bu organizasyonu engellemek oldu. Beşiktaş bu seti istediği gibi oynayamadı. Ljajic’in, oyun kurulumu noktasında Ghezzal’e yardımının az olması; Beşiktaş’ın markaj nedeniyle boşalan alanı da kullanamamasına neden oldu.

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

Yine de bu ‘yüklenme’ organizasyonunun tamamen yararsız olduğunu söyleyemeyiz. Dar alanda topla oynayan Beşiktaş, topu kaptırdığı anda yine bu dar alanda ani karşı presler uygulayabildi. İlk yarıda Ghezzal’in az farkla dışarı giden şutunu, muhtemelen maçı izleyen herkes hatırlıyordur. Yukarıdaki resimde, bu pozisyonun başladığı anı görüyoruz.

Beşiktaş topu kaptırdıktan sonra yaptığı karşı pres ile 5 kişiyi oyundan düşürüyor. Beşiktaş için 5 kişiyi pas yaparak oyun dışı bırakmak, bundan katbekat daha zor olurdu muhtemelen.

Beşiktaş’ın Golü

Derbi: Karşı Pres 1-1 Kötü Adam Paylaşımı - Dislokasyon.com

47. Dakikada bu kez merkeze yüklenen Beşiktaş topu kaptırdığı anda karşı pres ile topu kapıyor.

Karşı pres ile topu kapan Beşiktaş rakibini yine dengesiz yakalıyor. 4-4-2 yerleşimi bozulan Fenerbahçe merkezde büyük bir boşluk veriyor. Beşiktaş, Rosier’in merkeze dribling yapmasıyla kazanılan duran toptan Vida ile golü buluyor.

Takımı duran toptan gol yiyen teknik direktörlerin birçoğu bu golleri “şanssızlık” olarak değerlendirir. Pek de haksız sayılmazlar. Fakat yine de duran topa neden olan olay zinciri de oldukça önemli. Hele ki bu olay zinciri, Beşiktaş’ın karşı presi gibi, maç boyu tekrarlanıyorsa.

Fenerbahçe’nin Golü

Yazının başında bahsettiğim gibi Beşiktaş eksenli bir maç oldu. Fenerbahçe’nin bulduğu gol de Beşiktaş’ın savunma organizasyonundaki sorunlardan kaynaklanan bir gol oldu.

Maçın ikinci yarısında özellikle golü bulduktan sonra Beşiktaş, daha geride savunma yapmaya başladı. Bu geriye çekilmede muhtemelen Başakşehir maçından gelen yorgunluk ve skoru koruma içgüdüsü etkili olmuştur. Fakat daha geride adam odaklı pres uygulayan Beşiktaş hem topa sahip olan oyuncunun üzerindeki baskıyı azalttı hem de Szalai’nin bir çapraz koşusuyla Ozan’ın önü açılmış oldu.

Ozan’ın harika şutu yine bu golü “şans” veya “şanssızlık” olarak gösterebilir. Fakat Ozan’ın şutu çektiği yer, savunma yapan takımın ne olursa olsun boş bırakmaması gereken çok kritik bir alan. (Zone 14)

Sonuç

Yazının başında bahsettiğim beklentilerim özellikle 2. goldeki olaylar zinciri ile alakalıydı.

Erol Bulut’tan, Szalai’nin yaptığı çapraz koşu gibi koşularla veya başka şekillerde Beşiktaş’ın savunmasındaki zafiyetlerden faydalanmasını bekliyordum. Fenerbahçe; bireysel çabalarla birkaç kez bu zafiyetlerden faydalansa da, sahada bunu sürekli kullanabilecek sistematik bir planı yoktu.

Sergen Yalçın’dan ise, bir Alan Savunması planı bekliyordum. Bunun 1 haftada ne denli mümkün olabileceğini bilmiyorum. Fakat Sergen Yalçın, geçtiğimiz sezonki Galatasaray maçında iyi işleyen “6-3-1” planını 1 haftada ortaya çıkarmıştı. Buna dayanarak en azından son dakikalar için bir Alan Savunması planı üretebileceğini düşünmüştüm.

Bu maç ile ilgili bir yazı yazıp Altay’a değinmemek de olmaz. Taktiksel ve seyir zevki olarak çok iyi bir maç izlemediğimizi söyleyemeyiz. Ama acayip bir Altay Bayındır performansı izledik. Kulübünün içinde bulunduğu sıkıntılı ruh halinde dahi bu kadar üst düzey performans sergileyen Altay, büyük bir tebriği hak ediyor bence. Ben de kendi adıma maça kattığı seyir zevki için kendisine çok teşekkür ediyorum.

Abdul Kerim Atlı

Teşhis. Futbol.twitter.com/akerimatli

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir